गडचिरोली/चंद्रपूर : झाडीपट्टी रंगभूमी परवानगी नाकारली जात असल्याने पूर्व विदर्भातील कलाकार आणि नाट्यसंस्था अडचणीत आल्या आहेत. प्रशासन विविध कारणे पुढे करून नाट्यप्रयोगांना परवानगी देत नसल्याचा आरोप आहे. गडचिरोली, चंद्रपूरसह सहा जिल्ह्यांत दरवर्षी शेकडो प्रयोग होतात. त्यावर हजारो लोकांचा रोजगार अवलंबून आहे. त्यामुळे नाट्यप्रयोगांना तातडीने परवानगी द्यावी, अशी मागणी काँग्रेस नेते महेंद्र ब्राह्मणवाडे यांनी केली आहे. (महाकाली महोत्सवातील मनोरंजनात्मक कार्यक्रम रद्द, वाचा बातमी)
झाडीपट्टी रंगभूमी परवानगी नाकारल्याने कलाकारांपुढे संकट
गडचिरोली, चंद्रपूरसह पूर्व विदर्भातील सहा जिल्ह्यांना झाडीपट्टी रंगभूमीचा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा लाभला आहे. ग्रामीण भागातील जनतेच्या मनोरंजनासोबतच सामाजिक प्रबोधनाचे प्रभावी माध्यम म्हणून झाडीपट्टी रंगभूमीने स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. दरवर्षी या भागात शेकडो नाट्यप्रयोगांचे आयोजन केले जाते. मात्र, यंदा प्रशासनाकडून विविध कारणे पुढे करून नाट्यप्रयोगांच्या परवानग्या नाकारल्या जात असल्याने झाडीपट्टी रंगभूमीशी संबंधित कलाकार, नाट्यसंस्था आणि या व्यवसायावर अवलंबून असलेल्या हजारो लोकांच्या रोजगाराचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्यामुळे प्रशासनाने या विषयाकडे गांभीर्याने लक्ष देऊन नाट्यप्रयोगांना परवानगी द्यावी, अशी मागणी काँग्रेस नेते महेंद्र ब्राह्मणवाडे यांनी केली आहे.
झाडीपट्टी रंगभूमी ही पूर्व विदर्भाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. ग्रामीण भागातील रसिक प्रेक्षकांना मनोरंजनाची मेजवानी देण्याबरोबरच सामाजिक, शैक्षणिक आणि कौटुंबिक विषयांवर भाष्य करणारे नाट्यप्रयोग या रंगभूमीच्या माध्यमातून सादर केले जातात. ग्रामीण भागातील अनेक प्रतिभावान कलाकारांना आपली कला सादर करण्यासाठी झाडीपट्टी रंगभूमी हक्काचे व्यासपीठ उपलब्ध करून देते. त्यामुळे या रंगभूमीचे महत्त्व केवळ मनोरंजनापुरते मर्यादित नसून ती स्थानिक कला, संस्कृती आणि रोजगारनिर्मितीशीही जोडलेली आहे.
शंभर कोटींहून अधिक उलाढाल, हजारो लोकांचा रोजगार
झाडीपट्टी नाट्यव्यवसायाच्या माध्यमातून दरवर्षी शंभर कोटी रुपयांहून अधिक आर्थिक उलाढाल होत असून व्यवसायात केवळ कलाकारच नव्हे, तर नाटकांचे लेखक, दिग्दर्शक, संगीतकार, वादक, डेकोरेशन सह मंडप व्यावसायिक, वाहनचालक आणि इतर अनेक घटक सहभागी असतात. नाट्यप्रयोगांच्या आयोजनामुळे स्थानिक बाजारपेठेलाही चालना मिळते. परिणामी, या क्षेत्रातून हजारो लोकांना प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष स्वरूपात रोजगार मिळतो.
प्रशासनाने सांस्कृतिक परंपरेचा विचार करावा
अनेक कलाकार आणि तंत्रज्ञ वर्षभर झाडीपट्टी नाट्यप्रयोगांच्या माध्यमातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर अवलंबून असतात. विशेषतः ग्रामीण भागातील कलाकारांसाठी हा व्यवसाय उपजीविकेचे महत्त्वपूर्ण साधन आहे. अशा परिस्थितीत नाट्यप्रयोगांच्या परवानग्या नाकारल्या गेल्यास त्याचा परिणाम केवळ नाट्यसंस्थांवर होत नाही, तर संपूर्ण नाट्यव्यवसायाशी संबंधित घटकांवर होतो. त्यामुळे परवानगी प्रक्रियेतील अडचणी दूर करून नाट्यप्रयोगांना प्रशासनाने रीतसर परवानगी द्यावी अशी मागणी महेंद्र ब्राह्मणवाडे यांनी केली आहे.
झाडीपट्टी रंगभूमी ही पूर्व विदर्भाची सांस्कृतिक ओळख असून तिच्या माध्यमातून अनेक कलाकारांनी आपले जीवन घडविले आहे. त्यामुळे नाट्यप्रयोगांबाबत निर्माण झालेल्या अडचणी दूर करून कलाकार, नाट्यसंस्था आणि संबंधित व्यावसायिकांना न्याय मिळवून देणे आवश्यक आहे. प्रशासनाने या प्रश्नाकडे केवळ परवानगीच्या प्रक्रियेपुरते न पाहता, त्यामागे असलेल्या सांस्कृतिक परंपरेचा आणि हजारो लोकांच्या रोजगाराचा विचार करावा, असेही महेंद्र ब्राह्मणवाडे यांनी स्पष्ट केले.
प्रकाश हांडे हे News34.in चे संपादक असून चंद्रपूर, गडचिरोली व विदर्भातील राजकारण, गुन्हेगारी, सामाजिक आणि स्थानिक घडामोडींवर वृत्तांकन करतात. पत्रकारिता क्षेत्रातील अनेक वर्षांचा अनुभव असून ते डिजिटल न्यूज आणि तपास वृत्तांकनात सक्रिय आहेत.
